Is er een kans om walvissen te spotten, dan staan wij keer op keer op de eerste rij om die activiteit te doen. Een kans om orka’s te spotten? Die slaan we zeker niet af. Alleen moet je er in Tromsø wel iets voor overhebben. De walvissen bevinden zich niet vlak voor de haven van Tromsø en dus ben je al snel acht tot negen uur onderweg voor een relatief korte tijd bij de dieren.

Wij kozen voor de Silent Whale Watching van Brim Explorer en hadden veel geluk. We zagen verschillende orka’s, waarvan enkele behoorlijk dicht bij de boot kwamen, en ook enkele bultruggen. Dat maakte de lange dag voor ons meer dan de moeite waard.

Hou echter wel rekening met deze “geluksfactor” als je beslist of je deze excursie wilt boeken. Walvissen spotten blijft een natuurervaring: niemand kan garanderen wat je te zien krijgt en of je ze überhaupt te zien krijgt. In dit artikel delen we onze ervaring, maar kijken we vooral naar de praktische vragen. Wanneer kan je walvissen zien in Tromsø, hoeveel tijd moet je ervoor uittrekken en is zo’n dure excursie het uiteindelijk waard?

Onze whale watching tour vanuit Tromsø met Brim Explorer

Wij boekten de Silent Whale Watching van Brim Explorer, een dagtour die rechtstreeks vanuit de haven van Tromsø vertrekt. Een bewuste keuze, want Brim vaart met een hybride-elektrische boot die in de buurt van de walvissen kan overschakelen op elektrische aandrijving waardoor ze de dieren veel minder storen dan met bijvoorbeeld een RIB-boot.

Een lange vaart richting de walvissen

Onze boot vertrok ’s morgens vroeg vanuit Tromsø en deed er iets meer dan drie uur over om de voedergronden te bereiken.

Gelukkig betekent dat niet dat je drie uur naar open zee zit te staren. Meestal vaar je door het prachtige winterlandschap van Noord-Noorwegen. Wij reisden tijdens de poolnacht en kregen onderweg besneeuwde bergen, ijsformaties en een opvallende oranje gloed aan de horizon te zien. Zelfs zonder walvissen was er dus voldoende om naar buiten te kijken. Daarnaast is er ook een bar aan boord waardoor je het ook nog wel gezellig kan maken op het dek.

Orka’s vlak naast de boot

Eenmaal aangekomen, hadden we gelukkig prijs. We zagen verschillende orka’s en bultruggen en sommige dieren kwamen behoorlijk dicht bij de boot. Na meer dan drie uur varen is het best bijzonder wanneer er plots een groep orka’s naast je opduikt.

In totaal brachten we ongeveer een uur in het gebied met de walvissen door. Onze ervaring was dus fantastisch, maar we hadden ook gewoon veel geluk. De dieren zwemmen waar ze willen en een volgende tour kan er helemaal anders uitzien.

En dan nog vier uur terug…

Na ongeveer een uur bij de walvissen begon de terugvaart naar Tromsø. Bij ons duurde die ongeveer vier uur. Daarmee kom je voor een relatief korte tijd bij de dieren uit op bijna een volledige dag onderweg.

Dat klinkt misschien uit verhouding, maar voor ons maakt de beleving van het zien van orka’s en walvissen dat ruimschoots goed. 

Hoe vul je de tijd tijdens zo’n lange boottocht?

Acht tot negen uur is lang, zeker omdat je uiteindelijk maar een beperkt deel van die tijd bij de walvissen doorbrengt. Zorg dus dat je iets bij hebt om de uren onderweg wat aangenamer te maken. Download vooraf een podcast of wat muziek — het bereik en de wifi onderweg zijn beperkt — en neem je AirPods, een boek of een klein gezelschapsspelletje mee.

Maar blijf ook niet de hele tocht binnen zitten. Zeker tijdens de poolnacht is het licht onderweg soms bijna even bijzonder als het landschap zelf. Trek regelmatig je warme kleren aan, ga even het dek op en geniet van de besneeuwde bergen en het gekleurde licht aan de horizon met een biertje in de hand. En als het daarna toch te koud wordt: terug naar binnen met een warme koffie met gebak erbij. Er zijn slechtere manieren om vier uur terug naar Tromsø te varen.

Wanneer kan je walvissen zien in Tromsø?

De walvissen volgen de haring naar de fjorden. Daarom kan de beste periode om ze te spotten verschillen van jaar tot jaar.

Doorgaans heb je vooral van november tot en met januari kans om orka’s en bultruggen tijdens georganiseerde tours te zien. 

Welke walvissen kan je zien vanuit Tromsø?

Voor veel reizigers zijn vooral orka’s en bultruggen de reden om een whale-watchingtour te boeken. Daarnaast kunnen ook andere walvissoorten worden waargenomen.

Welke dieren je precies ziet, verschilt van dag tot dag. Zelfs tijdens het juiste seizoen is er geen garantie dat je specifiek orka’s zult zien.

Waar ga je whale watchen vanuit Tromsø?

Tromsø is vooral het vertrekpunt van veel excursies; de walvissen zelf bevinden zich tegenwoordig vaak een flink stuk verderop.

De afgelopen jaren lagen belangrijke voedergronden noordelijker, rond Skjervøy en Kvænangen. Waar de walvissen zich precies bevinden, hangt af van de haring en kan dus van seizoen tot seizoen veranderen.

Dat verklaart meteen waarom whale-watchingtours vanuit Tromsø zo lang duren. Je betaalt niet voor acht uur naar walvissen kijken, maar voor een lange verplaatsing naar het gebied waar de dieren zich op dat moment bevinden.

Bij het vergelijken van tours zouden we daarom niet alleen naar de prijs kijken, maar ook naar hoe je naar de voedergronden reist én met welk type boot je het water op gaat.

Met de boot vanuit Tromsø of eerst richting Skjervøy?

Wij kozen voor de eenvoudigste optie: in Tromsø op de boot stappen en er aan het einde van de dag weer afstappen. Je hoeft geen transfers te regelen en onderweg krijg je behoorlijk wat van het fjordenlandschap te zien.

Het nadeel hebben we ondertussen waarschijnlijk voldoende benadrukt: je zit lang op de boot.

Er bestaan daarom ook tours waarbij je een deel van de afstand over de weg aflegt en dichter bij de voedergronden op een boot stapt. Zo zijn er excursies waarbij je eerst per bus richting Skjervøy rijdt. Brim Explorer biedt zelf ook een combinatie aan waarbij je één richting per boot en de andere over land aflegt.

De totale excursieduur wordt daardoor niet noodzakelijk veel korter, maar je vermijdt wel twee lange boottrajecten. Ben je snel zeeziek of heb je na drie à vier uur varen echt wel genoeg water gezien, dan zouden we zo’n combinatie zeker overwegen.

Hybride boot of RIB?

Naast de route naar de walvissen heb je nog een keuze: met welk type boot wil je ze gaan zoeken?

Wij kozen bewust voor de hybride-elektrische boot van Brim Explorer in plaats van een kleinere RIB. Tijdens de lange verplaatsing gebruikt de boot zijn motoren, maar in de buurt van de walvissen kan hij overschakelen op elektrische aandrijving. Daardoor vaart hij daar stiller en zonder lokale uitlaatgassen rond.

Voor ons was dat een belangrijke reden om voor deze tour te kiezen. Als we activiteiten doen waarbij dieren betrokken zijn, doen we dat liever op een manier waarbij we de dieren zo weinig mogelijk proberen te verstoren.

Een RIB geeft je echter wel een heel andere ervaring. De boot is kleiner, sneller en je zit veel dichter bij het water. Daardoor voelt zo’n tour avontuurlijker en kan de boot sneller manoeuvreren wanneer ergens walvissen worden waargenomen. Daar staat tegenover dat een RIB doorgaans op buitenboordmotoren vaart en dus motorgeluid en lokale uitstoot veroorzaakt.

Dat betekent niet automatisch dat iedere RIB-tour de walvissen meer verstoort. Hoe een schipper de dieren benadert, hoeveel afstand er wordt gehouden en hoe snel er gevaren wordt, zijn minstens zo belangrijk. 

Hoe groot is de kans dat je walvissen ziet in Tromsø?

Dit is waarschijnlijk de belangrijkste vraag waarop niemand je een waterdicht antwoord kan geven.

Brim Explorer vermeldt voor zijn huidige Silent Whale Watching een succespercentage van meer dan 95% voor het spotten van orka’s, bultruggen of vinvissen. Dat is uiteraard een heel behoorlijke kans, maar nog steeds geen garantie.

En dat onderscheid is belangrijk. Een hoog waarnemingspercentage betekent niet dat je gegarandeerd een groep orka’s vlak naast de boot krijgt zoals wij. Misschien zie je andere walvissen, misschien blijven ze veel verder weg en in het slechtste geval zie je helemaal niets.

Hou er ook rekening mee dat geen walvissen zien bij Brim Explorer niet automatisch betekent dat je je geld terugkrijgt. In hun huidige voorwaarden staat dat ze geen terugbetaling geven wanneer er tijdens de tour geen walvissen worden waargenomen.

Boek deze activiteit dus alleen als je kunt accepteren dat uiteindelijk de natuur bepaalt wat je voor je geld krijgt.

Wat kost whale watching in Tromsø?

Whale watching behoort net als hondensleeën en sneeuwscooteren tot de duurdere activiteiten in Tromsø. De huidige Silent Whale Watching van Brim Explorer kost ongeveer €200 in de eindejaarsperiode.

De combinatie waarbij je één traject over land aflegt, heeft momenteel dezelfde vanafprijs.

Whale-watchingtour	Duur	Richtprijs p.p.	Boeken
Brim Explorer – Silent Whale Watching	± 8-9 uur	± €200	Bekijk tour
Brim Explorer – Whale Watching + Scenic Road Trip	± 9 uur	± €200	Bekijk tour
Andere whale-watchingtours vanuit Tromsø	Verschilt	vanaf ± €180	Vergelijk tours

Prijzen kunnen veranderen per seizoen en vertrekdatum. Controleer daarom altijd de actuele prijs voordat je boekt.

Word je zeeziek tijdens whale watching?

Met zes tot zeven uur varen op één dag is zeeziekte iets om rekening mee te houden. Hoe rustig het water is, hangt uiteraard af van het weer en de omstandigheden op de dag zelf. Ons traject was – op een vijftal minuten na – erg rustig.

Ben je snel zeeziek, dan zouden we dit zeker meenemen bij je keuze van de tour. Een grotere catamaran zoals die van Brim geeft bovendien een heel andere ervaring dan een kleine RIB. Overweeg eventueel ook een tour waarbij je een deel van de verplaatsing per bus aflegt.

Is walvissen spotten in Tromsø de moeite waard?

Voor ons was het antwoord ja. Orka’s van zo dichtbij zien was een van de bijzonderste momenten van onze vijf dagen in Tromsø en maakte de lange heen- en terugvaart snel minder belangrijk. We deden ondertussen al verschillende whale-watchingtours, maar raken er duidelijk niet op uitgekeken. Dit zal zeker niet onze laatste keer zijn.

Met andere woorden: heb je vijf dagen in Tromsø en staat het zien van orka’s hoog op je lijstje? Dan zouden wij er absoluut een dag voor vrijmaken. Heb je maar drie dagen, dan wordt de keuze moeilijker: whale watching neemt bijna een derde van je reis in beslag.

Moet je bovendien kiezen tussen verschillende dure winteractiviteiten, dan zouden wij persoonlijk hondensleeën nog net boven whale watching zetten. Niet omdat de orka’s minder indrukwekkend waren, maar omdat je bij hondensleeën veel beter weet wat je voor je geld krijgt. De honden zijn er gegarandeerd; de walvissen beslissen dat uiteindelijk zelf.

Wil je zien hoe wij whale watching combineerden met hondensleeën, sneeuwscooters, het noorderlicht en Tromsø zelf? Bekijk dan ook onze reisroute voor 5 dagen in Tromsø in de winter.